 |
TP400-D6 Motor Projesi |
|
TP400-D6 turboprop motorunun tasarım ve geliştirme faaliyetleri Türkiye’nin de 10 adet satın alacağı A400M ulaştırma uçağının motoru olarak seçilmesiyle birlikte 2003 yılı Mayıs ayında resmi olarak başlamıştır.
TP400-D6 motorunun tasarım, geliştirme ve üretim faaliyetleri Europrop International (EPI) konsorsiyumu tarafından yürütülmektedir. EPI konsorsiyumunu Alman MTU Aero Engines, Fransız Snecma Moteurs, İngiliz Rolls-Royce ve İspanyol Industria de Turbo Propulsores (ITP) fimaları oluşturmaktadır.
TEI, TP400-D6 motor projesine İspanyol Industria de Turbopropulsores S.A (ITP) firması ile risk ve gelir ortağı olarak katılmaktadır. Bu kapsamda aşağıdaki iş paketlerinin tasarım, geliştirme, prototip üretim, montaj, test, seri üretim ve satış sonrası destek sorumluluğu TEI’ye aittir.
• Motor Ön Yatak Çerçevesi Modülü (Front Bearing Structure Module),
• Pervane Dişli Kutusu Destek Çubukları (Propeller Gearbox Supporting Bars)
• Birincil Egzoz Lülesi (Primary Exhaust Nozzle)
• Egzoz Konisi (Exhaust Cone)
• Projeye Özel Test Ekipmanları (Special to Project Test Equipment – SPTE)
İlk motor çalışması 28 Ekim 2005 tarihinde gerçekleşen TP400-D6 motoru 11000 beygir gücü ile Amerika ve Batı Avrupa’da bugüne kadar tasarlanıp üretilen en güçlü turboprop motor durumundadır.
Pervaneli ilk motor testi 28 Şubat 2006 tarihinde, C-130 uçağı ile ilk uçuş testi ise 17 Aralık 2008 tarihinde tamamlanan motorun A400M uçağı ile ilk uçuşu ise 11 Aralık 2009 tarihinde İspanya’nın Sevilla kentinde gerçekleştirilmiştir.
|
|
|
 |
|
F35 JSF Müşterek Taaruz Uçağı F136 Motor Projesi |
|
TEI, Müşterek Taaruz Uçağı Projesi (JSF) kapsamında F136 motoruna ait 13 farklı parçanın üretimini tek kaynak olarak gerçekleştirmekte olup program dahilinde 2012-2045 yılları arasında “Blisk-Spool Üretimi” de dahil olmak üzere TEI üretim portföyünde olan parçaların üretimi için GE ile toplam 3 Milyar ABD Dolar’lık üretim anlaşması imzalamıştır.
|
|
|
|
|
F16 Öncel IV (PO-IV) Projesi |
|
TEI, tedarik edilecek 30 adet Geliştirilmiş Blok 50 modeli F-16 uçağı ile Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın ihtiyacın karşılanması ve mevcut hava gücünü geliştirerek 2010’lu yılların ötesine taşımak amacını taşıyan “Öncel IV (İlave F-16 Tedariği Projesi)” için çalışmalarını devam ettirmektedir. Proje kapsamında tedarik edilecek 30 adet F-16 uçağının yedekleri ile birlikte toplam 42 adet F110-GE-129B motorlarının üretimi ise TEI’de gerçekleştirilmektedir.
|
|
|
|
|
Atak Helikopter Projesi (Modüler Üretim) |
|
ATAK Helikopter projesi, yazılım ve donanımı milli imkanlarla tasarlanıp üretilen yüksek teknolojili aviyonik cihazların, tedarik edilecek helikopter platformuna entegre edilmesi suretiyle K.K.K.lığının Taarruz Taktik/Keşif Helikopteri ihtiyacının karşılanması amacını taşımaktadır. Proje kapsamında 50 adet (+41 adet opsiyonel) Taarruz Taktik/Keşif Helikopteri tedarik edilecektir. AgustaWestland A129 Helikopterlerine Rolls-Royce ve Honeywell firmaları tarafından geliştirilen LHTEC CTS800-4 motoruna ait Güç Türbin Modülü üretimi TEI‘de gerçekleştirilmektedir.
|
|
|
|
|
Genel Maksat Helikopter Tedarik Projesi |
|
TEI, Türk Silahlı Kuvvetleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyacı olan toplam 109 adet Genel Maksat helikopter ve yedekleriyle birlikte 247 adet motorun yurtiçi imkânlarını azami şekilde kullanılarak tedarik edilmesi amacını taşıyan Genel Maksat Helikopter Projesine katılmaktadır. TEI’nin projedeki ana amacı helikopter platformlarına güç verecek motorların lisanslı üretimini TEI ismi altında gerçekleştirmek ve programda motor için satış sonrası destek hizmetleri vermektir. TEI, ayrıca potansiyel uluslararası satışlarda da rol almak istemektedir.
|
|
|
|
|
Hedef Uçak & IHA Projeleri (TEI-TP-1X ve TEI-TJ-1X Motorları) |
|
TJ-1X
İnsansız Hava Araçları’na artan talep ve buna paralel olarak Türkiye’deki askeri/sivil sektörde bu yönde projeler üretilmeye başlanması ile birlikte, söz konusu hava araçlarının itki sistemleri ile ilgili ihtiyaçlar da gündeme gelmiştir. Bu çerçevede teknik kabiliyet geliştirme ve gösterim amaçları ile 2004-2005 yıllarında TJ-1X Turbojet motor projesi gerçekleştirilmiştir. Turbojet motoru 25 lb itki üretmektedir.
TP-1X
2005 yılında TJ-1X motorunu çekirdek motor olarak kullanan TP-1X Turboprop motor geliştirme projesi başlatılmıştır. Geliştirilen Turboprop motorun TAI’nin geliştirdiği “Turna” hedef uçak platformunda da kullanılabileceği değerlendirilmiş ve çalışmalar bu doğrultuda planlanmıştır.
Turboprop motor 90 lb pervane itkisi üretmektedir. Motorun uçağa bütünleşme çalışma ve uçuş testi çalışmalarının yapılabilmesi için TAI ile TEI arasında işbirliği protokolü imzalanmıştır. İlki 4 Nisan 2008 sonuncusu 25 Aralık 2009 olmak üzere üç uçuş testi başarıyla gerçekleştirilmiştir. Üçüncü uçuş testi 21,5 dakika sürmüş olup 2008 yılındaki 2 testle birlikte toplam uçuş testi süresi 33,5 dakikaya ulaşmıştır.
Turboprop Motor Projesi 2009 yılında TÜBİTAK, TTGV ve TÜSİAD tarafından düzenlenen 8. Teknoloji Ödülleri Kongresi’nde “Yenilik ve Teknoloji Ödülü” nü ve Eskişehir Sanayi Odası Teknoloji Geliştirme ödülünü almaya hak kazanmıştır.
|
|
|
|
|
Hedef Uçak & IHA Projeleri (TJ-2X) |
|
TJ-2X
2009 yılı Kasım-Aralık ayları içerisinde TJ-1X’e göre 2 kat itki sağlayan bir turbojet motorun tasarımı, üretimi ve ilk testi başarıyla gerçekleştirilmiştir. Bu motorun TAI’nin tasarladığı “Şimşek” hızlı hedef uçak platformunda kullanılması hedeflenmektedir.
|
|
|
|
|
Blisk Spool Üretimi Projesi (F136, GEnx, CF6, LMS Motorları) |
|
|
F136, GEnx, LMS100, CF6 motorlarının Blisk (yekpare pale ve disk) ve spool (çok kademeli yekpare disk) parçalarının üretimi projesi ile ülkemizde bulunmayan ve geniş bir motor yelpazesine hitap eden Atalet kaynağı, CNC blisk işleme, ECM (electro kimyasal frezeleme) ve robotik yüzey işlem sistemi teknolojik kabiliyetleri kazanılmış olacaktır.
|
|
|
|
|
T38/J85 Ejektör Lüle Sistemi Geliştirme Projesi |
|
T38 uçaklarında kullanılan J85 motorundaki itki artışı ve yakıt tasarrufu tasarlanan bu yeni ejektör egzoz lülesi geliştirme projesinde TEI ve GEA birlikte çalışmışlardır.Uçuş testleri Edwards hava üssünde(California, Amerika) 2000 yılında gerçekleştirilmiş ve T38 uçağının performansındaki artış onaylanmıştır.Yeni ejektör lüle sistemi NASA ve Amerikan Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır. Proje 2002 yılında General Electric 2002 “ Brian H. Rowe Ödülü ” ve DünyaGazetesi “ İhracatın Yıldızları 2002 İhracat Teşvik Ödülü ” nü almaya hak kazanmıştır.
|
|
|
|
Anasayfa
Ürünler ve Hizmetler
Projeler
